» BESLENME
» HASTALIK VE TEDAVİ
» ÜRETİM
BESLENME
Kanaryaları sağlıklı ve mutlu olmaları için ufak bir kaç şeylere ihtiyacı vardır. Bir temiz rahat .güvenli direk güneş ışığınız maruz olmayan (öğleden sonra çok sıcak olmamalı) veya aksine ( çok soğuk) olmamalı tek yaşayan bir kuşun 12x12x10 ebatlarında bir kuş kafesine ihtiyacı vardır ancak bundan daha büyük olursa daha iyi olacaktır.
Kafesin ise enaz iki tüneği ve kuşun yerlerin! bulup kullanabileceği yiyecek ve su kapları bulunmalıdır. Temiz, taze yem ve su kanaryalar eksiriye yeni yemlere çok yatkındırlar.Ancak bu yemlerin iyi. Takviyeli yemlerin (örneğin vitamin kalsiyum eklenmiş olan) bu kanaryanın tabi yemi olup palazlandığından itibaren kullandığı yiyecektir.
Daha sonra .kuşun yemini ufak parça ufalanmış parçalarla değiştirebilirsiniz.Şimdilik yeni yuvasına kuşun alışması kuşun istediği ne kadar neyin olmasına bağlı olarak olacaktır. Yiyeceği değiştirmek isterseniz onu yavaş yavaş alıştıra alıştıra değiştirin. Bunu değiştirirken üreticinizin verdiği talimata göre yemleğiniz.Bu arada ona biraz taze meyve elma. Biraz portakal, muz kiraz .üzüm) ve birazda sebze olarak (mısır .biraz ıspanak, marul, brokali, havuç, kabak)verilmeli ve hepside çok iyi yıkanmış olmalıdır.
Verilen su da temiz olmalı ve sık sık değiştirilmelidir. Kuşlar yeni yuvalarına yerleştikten sonra oradaki su ve yiyecek yemlerin! bulmaları düşünülebileceğinden çok daha fazla zaman alıcıdır öyle ki o su kabini ve yem kutusunu bulup alışıncaya kadar ilk günler, kafesin alt kısmına yemleri serptikten sonra birazda yaş vaziyetteki meyve parçacıkları saçmalıdır.
Eğer kuş gözlerinin alt kapakları kapalı durumda yarı uykulu durumda olduğu görülüyorsa, bu hali yeni kafesine taşındıktan sonra iki gün sonra görülürse ve oflayıp püflediğine o zaman kuşun susuz kaldığı anlaşılarak kafesin tabanına onun görebileceği geniş bir kap içinde suyu koyarak onun hemen görüp su içmesini sağlayın.Kuş kendi suluk kabından su içmeye alışıncaya diğer taba konan geniş su kabı kaldırılabilir.
Kuşlara ayrıca kalsiyum, cultlebone veya istriye kabukları gibi bazı kesimlerin verilmesi dişi kuşlarda hem yuvaya yerleştirilmeden hem de yuvaya yerleştikten sonra mecburidir. Kanarya beslemek çok güçtür ve bu işe başlamadan önce bu el kitabım okumak gerekir.
Temiz düzgün bir çevrede olmalı küçük mutfaklar ve banyolar gibi odalar kuş beslemek için ekseriya müsait değildir. Bu yerlerde oda sıcaklığı banyodaki sıcak sudan mutfaktaki ocaklardan dolayı değişir. Kimyasal maddelerle pişen yemeklerden çıkan kokular bu hayvancıklar için öldürücü olabilir.Onlar için en uygun mekanlar ideal olarak iyi aydınlatılmış yatak odaları ailelerin yaşadığı odalar oturma odalarıdır.Bilhassa ,ilk hafta ve daha sonra kuş ılık bir odada saklanmalıdır.
Eğer kuş yeni yerleri yeri gürültülü .yüksek trafik sıkışık Ilgının olduğu yerler ise buna alıştırılmalı tedirgin ettirilmemelidir eğer strese girdiği farkedilirse kafesi örtülmelidir.) onun ilk günler bulunduğu odada yapılacak her harekette dikkatli olunmalı ve bilhassa onu ürkütmemek için kafese çarpılmamalıdır.Bunlara dikkat edildikçe kuşlar yavaş yavaş az rahatsız olurken erkek kuş radyoyla birlikte ötmeye başlayacaktır. Bir yüksek sesle konuşmalara katılacaktır.
Temel Besinler
Yem: %80 ince kanarya yemi %10 şalgam (rapiskayla benzeşir buna dikkat edin şalgam açık, rapiska daha koyudur) %10 keten, diğer tohumlar sıhhat tohumları (mavi haşhaş, niger, kırmızı trup, beyaz marul, anason tohumları)
çok az olamk kaydıyla mamayla ve yeşillendirerek verebiliriz.
Su: Kendi içtiğimiz içme suyuna ilaveten (bir litre suya bir kapak Depomin mineral takviyesi veya madensuyu) Dezenfektan olarak (mantar ve bakterilere karşı bir litre suya bir damla Vanodin veya bir tatlı kaşığı sirke) katılarak haftada bir verilebilir. Suda hijyen çok önemlidir, bir çok kanarya ölümleri sudan kaptıkları mikroplardan kaynaklanmaktadır (kolibasili ) gagalarıyla yırttıkları kağıtları, yemleri ve benzer şeyleri suluğun içine taşıyarak suyu kirlenmesine yol açıyorlar onun için sulukları her gün kontrol edip eski suları tazelemeliyiz. Bunun önüne geçebileceğimiz bir yöntemde suluklarda uygulayacağımız nipelli suluk sitemidir ben şahsen kendim kafeslerde değil de salmalarda bu sistemi uyguluyorum durumdan çok memnunun asmış olduğum bir suluk bir hafta gitmekte olup bu da beni sıksık su değiştirme yorgunluğundan alı koyuyor. Yeri gelmişken mineli suluğu yapılışını anlatayım : Bir adet plastik pet şişe alın bunun kapağını elinizdeki nipelin çapında düzgünce oyunuz ve bu nipeli içine yerleştiriniz daha sonra pet’e su koyarak kapağı kapatıp pedin alt tarafını yukarı getiriniz. Yukarıda bulunan bu kısma her iki taraftan geçireceğiniz tel halkayı duvara veya bir kenara monte edeceğiniz bir askıya takarak işi halletmiş oluyorsunuz, kuşun tüneyip su içebileceği yüksekliği de kendiniz ayarlayınız. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken husus nipeli alırken plastik olan değil (civcivler için) biraz daha büyümüş (piliçler için) metal olanı da en küçüğünü alıp uygulayın şayet diğerini alırsanız suyunuz basınçlı olmadığından sürekli damlama yapar buda suyu gereksiz yere tüketir ve zemini ıslatır, oysa diğeri kuşlarınızın ihtiyacı kadar su tüketimi yapar ve kuru bir zemin oluşturur. Yinede takıldığınız konuda yardımcı olabilirim.
Mineraller: Kum, istiridye kabuğu, mangal kömürü, mürekkep balığı kemiği parçacıkları sürekli kumluğunda bulunması gerekir aksi takdirde mideleri bulunamadığından taşlıklarında bunları öğütemediklerinden hem sindirim sistemi rahatsızlıkları oluşur, hem yedikleri gıdalardan besi olarak faydalanamazlar.
Vitaminler: Vitaminleri genelde meyve ve sebzelerden temin etseler de gerektiğinde vitamin takviyesi yapabiliriz. (Vitaform normal zamanda bir litre suya çay kaşığı dört gram) verilirse normal zamanda vitamin ihtiyaçlarını doğal gıdalarından almaları daha sağlıklı olur.
Meyveler: Elma, armut, üzüm, incir, kivi v.b.
Sebzeler: Marul, lahana, hindibağ, havuç, tere ve kereviz yaprakları vb saydığımız besinleri kuşlara sunarken çok iyi yıkayıp kirden ve zehirli tarım ilaçlarından arındırarak soğuk ve ıslak olmadan iyice kurulayarak o gün bitirecekleri oranda vermeliyiz. Meyve ve sebzeleri kuşların dışkınsa bırakarak ishal olmadıkları dönemlerde haftada iki kez az olmak kaydı ile verilmesi uygundur aksi taktirde ishal olan kuşların durumu vahimleşir.
Mama: Mamayı hazır alabileceğimiz gibi kendimizde hazırlayabiliriz. Malzemeleri sıralayacak olursak (Bayat ekmek, peksimet, bisküvi, galeta, ince irmik, mısır ununu ; haşlama yumurta beyazı ve sarısını mikserde çekerek süt ve balık yağını çok az katarak havuç, elma ve kabağı rendeleyerek ) bu saydıklarımızı belirli oranlarda karıştırıp kuşlara verebiliriz burada dikkat edilmesi gereken sebze veya meyve katacak olursak bu karışımdan süt vebalık yağını katmamalıyız. Kuluçka mevsiminde mama her zaman bulundurulmalı diğer zamanlar haftada bir veya iki kere yeterli olacaktır. Yine dikkat etmemiz gereken unsur bu mamalar sıcak ortamda çabuk bakterileşip bozulacağından kısa zaman içerisinde bitirecekleri oranda vermeliyiz. Aksi taktirde zehirlenip ölümcül vakalarla karşılaşabiliriz. Bu gibi hallerden çekinenler kuşlarına piyasada mevcut olan hazır kuru mamayı bozulma kaygısı olmadan gönül rahatlığı ile verebilirler.
Ruhsal Gıda: Bu size ilginç gelebilir ama ben kendimce gerekli gördüğüm için bu maddeyi ekleme ihtiyacı duydum. İnşallah bundan sonra kuşlarla ilgili yazı yazanlar bu maddeyi geleneksel olarak takip ederler. Kuşların beslenmesi ile ilgili her şey sıraladık unuttuğumuz bir konu var oda kuşların ruhsal bedensel sağlıkları açısından onlara gerekli şefkati, hoşgörüyü gösterip onlarla iletişim kurmaktır. Aksi taktirde kendilerini mutsuz olarak görürler vebal altına girmiş oluruz, bakabileceğimiz kadar kuş beslemeliyiz yoksa bunun günahına girmenin hiçbir manası yok, bu konuda varsa hatalarımız ve eksikliklerimizde birbirimizi ikaz etmeliyiz.Bu kainatın sorumsuzca yaşayan kulları değiliz bu hayvanların Cenabı Allah tarafından insan oğlunun koruması altına verildiğini unutmamalıyız.
HASTALIK VE TEDAVİLERİ
Herhangi bir kuş türü hemen hastalanabilir, insanlardan daha hızlı yaşarlar bize kötü tesir edecek şeyler ancak yıllar sonra tesirin! gösterirken onlara günler ve saatlerde hemen tesirin! gösterir. Bunlara ek olarak aşağıdaki sayılacaklardaki hayvanlara çok zarar verecektir. Bunlar: Kapalı alanlarda sigara içilmesi tutarsız diyet veya bakım diğer hayvanlar ve etrafındakiler tarafından rahatsız edilmeleri ve stresli olayların onun bulunduğu yerlerde oluşması çok fazla ışık yukarıda belirtilen önemli noktaların anlaşılması kolaydır ancak ışık hakkındaki işaret edilen husus iyi açıklanmamış görülmekte olup ancak iyi bilinmelidir ki kuşlar hayatı ışıkla birlikte yaşarlar. Gece boyunca saat 9 veya10 sularında kışın kanaryalar en hoş sesler çıkarak öterler ve bu aylarda bekleme durumu denen bir durumda bulunurlar yazsonu tüy dökme işlemi bitirmiş ve henüz yumurtlamaya hazır değillerdir bu çağ ses yanaşmaz yapıldığı sırada olacaktır.)
Günün saatleri ilerleyişi 1 veya12 ye varınca kuşların sesi daha tiz olarak çıkmaya başlar ve dişi kuşlar bu sırada etraftan küçük ot ve kırpıntı hatta kağıt parçaları kemirmeye başlarlar. Günün ilerleyen saati 3 sularında olduğunda çıkardıkları sesler aşağı düşerek haşin ve üzüntülü olmaya başlar ve dişi kuşlar bu sırada yumurtlarlar.Saat14 de gün ışığının en çok olduğu anda kanaryalar tekrar tüy dökecekleri zamandır. Devamlı olarak yeniden tüylenirler.tüylerini dökerken bütün enerjilerini kullanırlar. Eğer kanaryanın bulunduğu odada daha çok suni ışıkla aydınlatma yapılıyorsa günde12 saatten fazla bu ışığı almaması için 12 saatten sonra siyah bir bezle kafesi kapatılmalıdır.
Yakın takibi olarak güneş ışığında kanaryaların daha uzun süre bırakılarak tüy dökmelerim oluşması sağlanmalıdır.
Erkek kuşlar tüy dökme çok sesli veya sessiz olurlar. Tüy dökmeden sonra her kanarya seslerini ayarlayacaklardır. İlk defa plastik gibi ses çıkararak ayarlanmaya başlarken gittikçe sesini ayarlama tecrübelerini devam edip sesinin ayarım bulur, özellikle anlatılan ilk yasa yetişkin olarak tüy dökülen içindir. Söylendiğine göre kanaryalar çok taklit eder ve ancak yukarıda anlatılan safhada kanarya yetiştiricileri ufak tefek veya vahşi kuş seslerin! taklit etmeye başlarlar, işte bu safhada kanarya yetiştiricileri iyi öten kanaryaların seslerini teybe kaydederek bu sesleri kendi kuşlarına öttükleri melodileri güzel olup ona benzesin diye dinletirler.
Bununla beraber bir erkek kanarya kendi soyundan kalıtımsal olarak olmamışsa hiç bir zaman tam tipik bir yapamayacaktır.
Her cins çeşide göre (ve bazen de soy) kendisine has melodisinin ötüşünü yapar. Her kuş kendi gelişme safhasında, bir (waterslage) su kanaryanın melodisinin mavi kuzguna veya su kanaryasının timblado kuşunun melodisini kapmasını sağlayabilir.
Sonra bu erkek kuşun kendisinin şarkı örneklemesi notalar halinde dönüş turlarında gelecek yıl kullanılmaya hale gelecektir. Hiç kimse gerçek kuştan alınmayan sesleri kullanmak yerine bir teybe kaydedilen şarkılar kullanarak kuşların eğitimine teşekkür etmemelidir. Aşağıda kuşların hastalandıklarım anlamak için gösterdikleri bazı belirtilerden ne gibi bir hastalığa yakalandıklarım anlatan hatırlatmaları bulacaksınız. Tüylerin kabarık olması, hırıltı, aksırmak, uzun süre hareketsiz kalış, iştahında görülen değişikler hastalık çok çabuk ilerleyebileceği için bir veteriner hekime danışmak gerekir. Bu veterinerin kuşlardan anlayan bir profesyonel olması tercih edilmeli veya iyi bir kuş kitabından istifa edilmelidir.
Eğer gerekli dikkat ve ihtimam gösterilirse bir kanarya 10-15 yıl yaşayabildiği gibi yaşlanıncaya kadar ötmesini sağlayacaktır.
Birden fazla kuş olursa?
2 Erkek kuş bile birlikte yetiştirilirken oyun kafesi konmamalıdır, ilk günlerde iyi geçinseler de ilerleyen günlerde onların çarpışmaları kaçınılmazdır. İki erkek kanaryayı en iyi yetiştirme usulü onları aynı evde ayrı odalarda ancak birbirilerinin sesini duyacak şekilde birbirilerini görmeyecek şekilde olmalıdır.
Bu metot kanaryanın iç güdüsünde bulunan bölgeyi savunmak ve sahip olmak suretiyle karşısındaki ile refakat etmeyi sağlayacaktır. Vahşi ormanlık alanda kuşlar öter kendi bölgelerinde oturarak karşı taraftaki bölgedeki sahiplerine seslenirler bu sayede bütün günleri bu faaliyetler bu siz kuşların daha fazla öttüklerini duyarsınız.
Bir erkek \ dişi çift bütün yıl boyunca birbirilerine iyice alışıncaya kadar bir kafeste yetiştirilebilir.Unutmayın ki ,bir kuş kafese yerleştirildiği zaman kafesi kendi bölgesi olarak o zaman savunulması gerektiğini düşünür dolayısıyla kafese kuşu koyanlar hattında tutulmalıdır. Kuşları bir kafeste yetiştirmek için ilk önce iki kuşu ayrı ayrı iki kafeste bir süre tutulduktan sonra aynı kafese alınmalıdır. Bu işlem çabuk da olabilir veya epey sürer günlerce devam edebilirler. Kuşların durumuna göre bu yapılır. Bu arada kuşların ötmesinin sebebi de eş aramalarından kaynaklandığı unutulmamalıdır.Bu yetiştirme metodunda bu ihtiyacı giderildiğinden dolayı erkek kuş daha az ölecektir.
Bir aradaki çiftlerin yavruları da olacak ancak dikkat edinmesi gereken çiftlerinin her birinin aynı cins ve ırktan olmasının gerektiğinden çünkü yeni yavrularının iyi kalitede dünyaya gelmesi buna bağlıdır küçükleri alana sıkıştırılmadıkça kanaryaların grup olarak yerleştirmeleri iyi olacaktır.Bunların arasında ufak tefek kavgalar çıksa da bunlar küçük olup hem de geçici olaylardır.Sosyal etkileşmenin tesiri ile veya daha fazla kuş ( bu gruptan ) içlerinden birinin öne geçmesini önlese de ekseriya bir dominat daha çok ötekileri bu karışıklık önlenmesi için ötme tünekleri örtü ile kapatılmalıdır. Kuşların ötme tünekleri 3 veya 4inç aralıklarla seperatörlere ayrılarak aynı zamanda birkaç kuşun aynı tünekte seperatörlerde ayrılmış yerlerde birbirlerini görmeden tünemeleri sağlanmış olacaktır.Ancak böyle bir kafes kuşların rahatla tüneyebileceği kadar geniş olmalıdır.
Tüy dökme, ötme:
Ötmeyen bir kanaryaya ne yapılabilir
Yazan: sebastian vallelunya
Kanaryaların tüy dökmeleri ve ötmeleri ile ilgili sorulan cevaplardan alıp ta tutulacak en önemli kanaryalarında fotoğraf filmleri ne kadar haşhaş kuşlarında o kadar ışığa karşı hassastırlar.Aşağıdaki tavsiyelerdeki istisnai haller dışındaki kanaryalara gündüz ışığı ne kadar devam ediyorsa o kadar ışık vermek gerekir. Her zaman evde beslenen kuşları tabii olarak gün bitip karanlık başlayınca onlarda bazı değişikler yapmayacaksınız bir karanlık odada bulundurun.
Eğer kanaryalar sağlıklı olduğu olup ta ötmüyorsa o zaman kanaryanın yeterli derecede ışığa maruz bırakıldığı düşünülecektir.Aynı noksanlık kuşların tüy dökmeleri ve tünemelerinin sebebi olabilir. Tüy dökme ve yumurtalamalarını teşvik etmek için kuşların güneş ışığına maruz kaldığı saatleri artırınız.(14ve 16 saatleri arası her gün )tüy dökme veya yumurtlama başlatınca günlük ışığa maruz kalma saatleri yarı yarıya ayarlanmalıdır, yumurtlayan kuşlar sessizliği ve loş ışığı çok severler. Yumurtlayınca tüy dökme safhaları yaklaşık 2 ay süre bakımdan sabırlı olmak lazımdır.Tüylerin tekrar büyümesini Sağlamak için yüksek proteini olan bazı yiyecek verilmelidir. Kuş besleyenlerin petaminenin tüylerinin yeniden gelmesinde harika başarılı yardımlarından bahsettiklerini çok duydum.
Tüy dökme mevsiminin sonunda kuşun ötmesini teşvik etmek için (yukarıda tüy dökme ile ilgili tavsiye uygulanıyorsa burada şimdi anlatılması gerekli değildir)bir ötme dersi eğitimine ihtiyaç vardır. Şarkı eğitimini bütün yetiştiriciler öyle veya böyle bir şekilde yapmaktadırlar. Bu eğitim kuşu günün çoğu saatinde karanlık veya loş bir odada bırakarak başlayabilir ( bunun için kara bir kumaştan bir örtü ile kafesin kapanması da bu görevi görecektir.) Bazı günde, hafta veya daha fazla süre içinde karanlıkta bırakılma zamanın artırabilir. Buda uygun bir uygulamadır. Bu işte gerek yoğunluk gerekse müddet olarak uygulama yapılır.
Kuşu kapatan kumaş parçasını ve karanlık odayı sabah kahvaltısını kusa verenler açınız veya odanın pencere perdelerini açarak ışıklandırın aynı şekilde öyleden sonrada aynı işlemi tekrarlayın .Daha sonra kuş bu defa 1 hafta süre ile tam olarak karanlık odada bulunduktan sonra ışık açılınca ötmeye şarkı gibi ses vermeye başlayacaktır. (Ama yinede malum elden bırakmayın bazı kuşlar için bu süre biraz daha uzun sürebilir.)Bu safhada kuşu bir kaç hafta daha uzun süren aynı işlemde bulunduktan sonra tatlı bir melodi ötüş sesini elde etmek için bu eğitim verilmelidir ve bu eğitim onu şarkı söyler gibi ötmeye başlama havasına güvencesini sağlamak için yapılır.Eğer kurunuz inat ve isteksiz bir şarkıcı ise o zaman onun için kanarya ötüş şarkıları çalarak çalışılmalıdır.
Bir kuş tüy dökmede tünekte bulunuyorsa orada loş bir ışık sağlayın ve sessiz bir noktada işlem bitinceye kadar bulundurun ve daha sonra eğitime başlayabilirsiniz. Eğer kuşun ötmesini beğenmiyorsanız o zaman ona kendi soyundan kuşların sesini ötmesini dinlettirin ve bunu (Teypler,cd'ler ve çeşitli internet sitelerinden faydalanarak yapabilirsiniz.)
Bu yardım işlemi kuşların ötme (şarkı söylemesi) başlayıp onu denemeye başladığı anda yararlıdır. O zaman onun şarkılar daha tesirli olacaktır.Sırası gelmişken dişi kuş haricinde(şarkı gibi öten kanaryaların bazı cinslerinde)aynı erkek kuşlar gibi onlarda tüy dökme sessizliği isterler. Bu tabiatın bize sunduğu bir fırsat olup kanaryanın sesi olmadığı yerde her şeyinizin tam olmadığını söyleyemeyiz.
ÜRETİM
Malinuaların çiftleştirilmeleri mart ayının ortalarında gerçekleştirilmeli, ve arka arkaya devam eden iki kuluçka devresinden sonra, temmuz ayının sonunda yavru alma işlemi tamamlanmış olmalıdır.
Şubat ayının ortalarında, damızlık erkekler çifthanelerin, kendileri için ayrılmış bölmelerine alınmalıdırlar.
Not: Üretimhanenizde ampül yerine, beyaz ışıklı flörasan lamba kullanınız. Üretimde ferah bir ortam, ışığın kalitesi ve gücü son derece önemlidir.
Çifthanelerin tabanlarına kum konulmalı, ayrıyeten yemleri öğütmeleri ve sindirim için, AvrupAda Grit adı ile satılan, kumdan daha iri dişli, aynı zamanda kanaryaların kalsiyum ve karbon ihtiyaçlarını karşılayan özel öğütme kumu, kireç tozu ile karıştırılarak ufak plastik kablar içinde, çifthanelerin uygun köşelerine konulmalıdır.
Damızlık erkeklerin çifthanelerde beslenmeleri:
Hergün: Bir kanarya için, bir tatlı kaşığı ölçüsünde karışık tohum yemleri karışımı, taze su
İki günde bir: Yeşillikve meyva
Haftada birkere: Yumurta maması. Not: şayet yumurta maması hazır ise, bir kaç damla su veya havuç rendesi ile nemlendirip verebilirsiniz.
Karışık tohum yemleri formülü: Yüzde otuzbeşer oranlarında şalgam tohumu ve kuş yemi, yüzde beşer oranlarında kolza, keten tohumu, yulaf bulguru, kenevir, niger, sıhhat tohumları karışımları.
Üretimde BOL YAVRU almanın birinci şartı, erkek ve dişi damızlıkların sağlıklı, erkek damızlıkların tığ gibi yağsız, dişi damızlıkların besili ve güçlü olmasıdır.
Üretim döneminde, kanaryalardan bol ve sağlıklı yavrular alabilmek için gösterdiğiniz özeni, tüm yıl göstermelisiniz. Yıl boyunca doğru beslenmeyen, sağlıksız mekanlarda tutulan kanaryalardan alacağınız randıman, isteğiniz, arzu ettiğiniz şekilde gelişmeyebilir.
Şayet üretime alacagınız erkek damızlıklardan bazıları, yağlı, şişman ise (karın bölgesi üflendiği zaman, deride görülen yağlanma) yüzde altmış oranında şalgam tohumu karışımlı tohum yemi, yeşillik ve meyva ile beslenerek, zayıflatılmalıdırlar.
Diyetin uygulanmasında, günlük diyet yeminin miktarı, bir tatlı kaşığından fazla olmamalıdır. Şayet fazla miktarda verilirse, kanarya alıştığı gibi seçici olacak, sevdiği tohumu yiyecek, sevmediğini yemeyecek, ve zayıflaması mümkün olmayacaktır.
Kanaryalarda irilik ve çabuk yağlanma genetik olabilir.
Yağlı damızlık erkeklerin, çiftleşmeyi gerçekleştirebilmeleri şüpheli olduğu için, yumurtaların verimliliği (döllenmesi) garanti değildir.
Şayet salma;lar mevcut ise, zayıflatma işlemi salmalarda daha çabuk gerçekleştirilir. Çünki geniş alanda daha çok hareket edecekler, ve uçacaklardır. Salmalarda beslenmeleri, çifthanelerde olduğu gibi diyet tohum yemi, yeşillik ve meyva ile yapılmalıdır. Bir hafta salmalarda tutulan damızlık erkekler tekrar çifthanelere alınarak, çiftleşmeye atılana kadar diyet yemleri ile beslenerek, dişi damızlıkların çifthanelere alınma tarihine kadar, (Mart ayının ilk haftası) oniki ile ondört derecede sabit tutulan sıcaklıkta, normal ışık gücünde, gün doğuşu ve batışı zamanlarına ayarlanan ışık sürelerinde tutulmalıdırlar.
Mart ayının ilk haftası, dişi damızlıklar kendileri için düşünülmüş, erkek damızlıkların bulunduğu çifthanelerin diğer bölmelerine alınırlar. Bölme araları kontraplak ile ayrılmış olup, birbirlerini görmemektedirler. Dişi damızlıkların ayakları temizlenip, şayet uzun ise tırnakları kesilmelidir. Beslenmeleri besin değeri yüksek tohum yemleri karışımı, yeşillik ve meyva ile karşılanmalıdır.
Çiftleşmeler öncesi içlerini (bağırsaklarını) temizlemek için, Esb3 toz ilaç kullanılabilir. Her gün sabah tazelenmesi koşuluyla, bir litre suya, bir gram karıştırılarak, beş gün boyunca verilir. Beş günden sonra, bir gün sadece su ve beş gün daha vitaminli su verilerek işlem tamamlanır.
Dişi damızlıkların üretimhaneye alınmalarından iki gün sonra, ışık süresi hergün kademeli olarak uzatılmalı, ve odanın sıcaklığı artırılmalıdır. (Kızıştırma süresinin başlaması)
Bu sürenin başlatılması ile, yuvalıklar asılmalı, meyva sepetine benzeyen, yuva kıllarının konulması için imal edilmiş sepetlere değişik yuva kılları konularak tele takılmalıdır.
Ben çok uzun yıllardan beri iki parçadan oluşan, ve dışarıdan, yuvalık için düşünülmüş kapıya takılan, tümüyle plastik yuvalık kullanıyor, ve çok memnunum. Kullandığım bu yuvalığın ön cephesinde bulunan kapağın açılması ile yavruların kontrolü çok daha rahat yapılmaktadır.
Yuvalıklar için kullanılan keçe’lerin bir yüzüne bit toz ilaçı serpilip ovularak, ilaçlı yüzü, çift taraflı yapışkan ile plastik yuvalığa yapıştırılır.
Oniki saat ile başlatılan, ve hergün kademeli olarak yarımşar saat uzatılan ışık süresinin, onbeş saate ulaşması, ve sıcaklığın yirmi ile yirmiiki dereceye artırılması, damızlık erkek ve dişilerin kızgınlığa ulaşmalarını sağlar. Su içine karıştırılarak verilen E vitamin tozu, ve yumuşatılmış şalgam tohumu, damızlıkların kızgınlığa ulaşmalarında son derece etkilidir.
Kızgınlığa ulaşan erkek’lerde dik ötüşler, dişilerde ise hızlı hareketlilik ve yuva yapma çalışmaları gözlenir.
Yuvasını örme işlemini bitiren dişi damızlığa, kendisi için düşünülmüş erkek damızlık verilerek çiftleştirme gerçekleştirilir.
Şayet dişi damızlık, erkeği kabul etmezse, erkek çifthanenin diğer bölmesine alınarak belli arallıklarla tekrar dişiye verilmelidir. Birkaç denemeden sonra dişi, erkeği kabul edecek, çiftleşme gerçekleşecektir. Bütün denemelere rağmen dişi erkeği kabul etmezse, başka bir erkek denenmelidir.
Ötücü ırk kanarya yetıştiriciliğinde çiftleştirmeler bir erkek bir dişi’den zıyade, bir erkek iki veya üç dişi ile yapılmaktadır. Burda amaç, çok kaliteli bir erkeğe en kısa zamanda en uygun dişinin bulunması, kaliteli yavruların alınması, ve bu nesilin çeşitli üretim metot’ları ile,bilinçli üretilmesidir.
Hergün sabah hakiki yumurtalar toplanarak, yerlerine sahteleri konur. Dördüncü yumurtalar sonra, sahteleri hakiki yumurtalar ile değiştirilir. Sahte yumurtaların alınıp, hakiki yumurtaların yuvaya konulması ve dişi damızlığın kuluçkaya yatması ile erkek damızlığı, dişi damızlıktan ayirmak gerekir. Çifthanenin bölmesi kontraplak ile ayrılarak, erkek damızlık diğer bölmeye alınır.
Yumurtaların değiştirilmesindeki amaç, yavruların aynı günde yumurtadan çıkmaları, anneleri tarafından eşit şekilde beslenmeleri, ve eşit yaşama şansının verilmesidir.
Şayet yumurtalar değiştirilmez ise, dört veya beş, gün farkı ile çıkan son yavrular kendilerinden büyük ve kuvvetli kardeşlerinden beslenmeye fırsat bulamayacaklar, açlıktan veya ezilerek öleceklerdir.
Yavruların, anneleri veya diğer yavrular tarafından ezilmemesi için yuvalıklara, yavruların sayıları ne olursa olsun, sahte yumurta konulmalıdır.
Bir erkek damızlık ile, iki, üç, veya dört dişinin çiftleştirilmesinde, erkek’ten sadece, yumurtaların döllenmesi için yararlanılır.
Erkek, yuvasını örmüş çiftleşmeye hazır, kendisi için düşünülmüş herhangi bir dişiye verilerek, iki veya üç saat dişinin yanında bırakılır, ve çiftleşme gerçekleşir. Çiftleşmenin gerçekleşmesinden tam emin olabilmeniz için, erkek damızlık bir gün boyunca dişinin yanında bırakılabilir. Bir gün sonra dişinin yanından alınarak, bir gün dinlendirilir, ve diğer çiftleşmeye hazır dişiye verilir. Çiftleşmeden önce erkek damızlığın bir gün dinlendirilmesi tavsiye edilir. Bütün yumurtaların verimli olabilmesi için, ikinci yumurtalardan sonrada, erkeği tekrar yukarıda belirttiğim süreler içinde, dişilere vermelidir. Bu yöntemle alınan yavrular, anaları tarafından beslenecek ve büyütülecektir, ikinci yavru alma dönemi için aynı erkek ve dişiler, uygulanan aynı yöntemle çiftleştirilir.
Yavrular altı veya yedi günlük olunca yüzzükleri takılmalıdır. Yüzzük takma işlemi yapılırken, yavruların içinde bulunduğu iç plastik yuvaların keçe’lerinin değiştirilmesi, ve yuvanın yetiştirici tarafından yeniden yapılması, bit’lere karşı alınacak önlem için, faydalıdır. Dişiler yeni yapılan yuvaları yadırgamadan yavrularını besleyeceklerdir.
Yavruların yumurtadan çıkmasından onbeş veya onaltı gün sonra, dişi damızlıklar tekrar ikinci kuluçka devresi için yuva örme hazırlıklarına başlayacaklardır. Dişilere bu olanağın verilmesi için, on ile onbir günlük tüylenmiş yavruların içinde bulundukları iç plastik yuvalıklar, 6 veya 7 cm uzunluğunda kesilmiş plastik boru çemberlerinin üzerine konularak, kafesin tabanının uygun bir köşesine alınır.
NOT: Plastik boru, ve iç yuvalıkların çap ölçülerine dikkat ediniz. Bizler, 10 cm çapındaki iç plastik yuvalıklara, 10 cm çapında plastik boru kullanıyoruz.
Tel’de asılı orjinal ana yuvalığa, tekrar ikinci iç plastik yuvalık konularak, birinci kuluçka devresinde yapılan ön işlemler aynen uygulanmalı ve çifthanenin bölmesi açılarak erkek, dişi, ve yavrular biraraya getirilmelidir. Bu sürenin başlatılması ile, ikinci kuluçka devresı için çiftleşmeler gerçekleşecek, yavruların beslenmesine ve yuvanın örülmesine erkek damızlık yardım edecektir.
İkinci yavru alma dönemindede çifthanelerde, yavru alma kafeslerinde, kum (grit), kireç, minareller ve dişilerin yuva örme malzemelerini devamlı bulundurunuz. Yuva örme malzemelerinin eksikliğinde, dişiler ilk yavrularının tüyelerini yolarak yuvalarını hazırlarlar. Avupa’nın değişik ülkelerinde tanıdığım ötücü ırk kanarya yetiştiricileri, ve ben, normal şartlarda sadece 2 kuluçka devresi ile yavru almaktayız. Üçüncü kuluçka devresi nadiren, iki kuluçka devresinde yeterli yavru alınamayan dişilerle gerçekleştirilmektedir.
Bunun başlıca nedenleri, damızlıkları yıpratmamak, yavru alma işlemini kuşlar tüye girmeden gerçekleştirmek, birinci ve ikinci yavru alma dönemlerinin yavrularını, 15.10 tarihinden 15.12 tarihine kadar eğiterek, aralık ayının ortalarında başlayan yarışmalara yetiştirmektir.
Daha Fazla Damızlık Erkek Wasserschlager Yetiştirmek
Yetiştirmede,nesiller arasında cinsiyet münasebetinin fazla bir ağırlık teşkil etmediği tecrübe edilmiştir. Çeşitli nedenlerden dolayı avantaj sağladığı için, çiftlerin akşam saatlerinde sık sık birarada durdukları yakından gözlemlenmiştir.
Yavruların cinsiyetinin mistiği, ana hayvanların yumurta hücrelerindeki belirli kromozom sayışma bağlıdır. Bizim kuşlarımızda cinsiyet tespiti dişi genç kuşlarda yapılır. Yalnızca dişi iki türde şekillenir. Biri eril cinsiyet kromozomu ile, diğeri dişi cinsiyet kromozomu ile şekillenir.Bir eril cinsiyet kromozomu ile yumurta hücresi (XY? ) ve (XY? ) ise erkek olur; kromozom noksan ise (YY?) dişi olur. irsi bir zayıflık da meydana gelebilir. Bu durumda dişi yavru meydana gelmesi daha büyük ihtimaldir.Bu dişi yavruların dişi nesil meydana getirmeleri için farklı birşeyleri olmayabilir.
Şayet irsi nedenlere bağlı durum varsa, diğer birçok şeyde olduğu gibi burada da gerçek neden tam belirgin olmayabilir. Belki de sebepler yakın akraba evliliklerinde aranmalıdır. Bu neslin başka kökenli bir kuşla çiftleştiği zaman dişi kuş meydana geleceği düşünülebilir. Fakat bu özellik cinsiyete etki eden niteliklerden yalnızca biridir.
Erkek kuş ile dişi kuş arasındaki fark % 50 den fazla ise daha farklı problem meydana çıkabilir. Damızlık yetiştiriciler daha fazla dişi yavru elde etmeyi düşünmektedir. Bunun için en fazla 2 yıllık dişi yavru alırlar ve 4- 5 yıl kullanırlar.
Sonuçlar, dişi kuşların % 90 değiştiğini göstermektedir.
Yeni buluş arayan yetiştiriciler 3-4 yaşlarında ve iyi kondüsyonlu dişiler alırlar.Azami sayıda erkek yavru alabilmek için bunları gösterişli ve güçlü 1-2 yaşlarında genç erkek kuşlarla çiftleştirirler.
Bu durumda şu tavsiyelerde bulunuyoruz:
- Kuş temini mümkünse sabah saatlerinde yapılmalıdır.
- Birkaç yaş büyük dişi ile genç ve sağlıklı erkek yavru çiftleştirilmelidir.
- Hiç veya az sayıda dişi yetiştirmek isteniyorsa, yetiştirme zevki kayboluyor demektir. Sağlıklı ve orta bir yol tutulmak isteniyorsa en iyisinin doğal yol olduğu unutulmamalıdır.
Helmut Mossmann çocukluğundan beri kuş yetiştirme işiyle uğraşmaktadır. Gençliğinde yabani kuşların da alım satımını yapmıştır.Kanarya yetiştirmeye 1989 yılında başlamıştır, ilk yetiştirmeye arkadaşından aldığı kırmızı renkli bir kanarya ile başlamıştır.Kulakları hassas olduğu için bu renkli kanaryalara ilgi göstermiştir. Uzun yıllar demek başkanlığı da yapmıştır.
Yetiştirme:
Mossmann'ın yetiştirme metodu, kuşları çift halde eğitmek üzerinedir.Bir erkek kuşu birçok dişi kuş ile çiftleştirerek özelliklerim denemektedir.Erkek kuşların iyi beslenmelerine özen göstermektedir. Kafesleri içten bölmeli olup yemlemeden sonra rahatsız edilmeyecek şekilde hazırlanmıştır. Kafes içindeki bölmeler ihtiyaca göre küçük veya büyük yapılabilmektedir.
Yetiştirme için ön hazırlık:
Nisan ayı basında yetiştirme hazırlıkları başlar. Bu tarih ısıtma sistemi olmayan yerler içindir. Pencereler zaman zaman açılıp taze hava temini sağlanmalıdır.Besleme için hazır halde satılan yemler kullanılabilir. Bunlara hazırlanan taze yemler de ilave edilebilir. Bu yemlere coscous ilave edilebilir. Fakat coscous yemleme için tek basma yeterli değildir. Ancak yemleri kuvvetlendirir. Öngörülen yetiştirmeye başlamadan 4 hafta önce proteinle zenginleştirilmiş yemlemeye başlanır.
Yetiştirmeden sonra:
Yavru kuşlar kendi kendilerine yenilenebilecek duruma geldikten sonra barınaklarına konulur. Kuşların ortamları rahat olmalıdır. Bu dönemde ötüş çalışmalarına başlanır.
Harzer ve wasserschlagerler önce aynı yerlerde bandırılır. Ötüşleri belli bir seviyeye geldikten sonra ayrı yerlere konulur. Böylece wasserschlagerler başka bir etki olmaksızın kendi turlarım yapmayı öğrenirler. Mossmann geçen yıl bu şekilde 150 adet kuş yetiştirmiştir.
Kanarya "org" u veya öncü ötüş kuşu:
Massmann , kanarya gibi ses çıkaran iki tür kanarya orgu yaptı. Yavru kanaryalar bu sesi dinleyerek eğitilmektedir.Bu deneme süreci sadece kuluçka dönemi içindir. Yaşlı kuşlar daha sonra öğretici olarak kullanılmaktadır. Kanarya orgu kuşların ötüşlerinin restore edilmesi yönünde fayda sağlamaktadır.
Ses kayıtları temin edilmesi:
Birçok değişik kuşun, örneğin bülbülün ötüş kayıtlarının dinletilmesi suretiyle ötüş eğitimi yapılmaktadır. Burada ses tekniklerine göre eğitim verilmektedir. Mossmann'm elinde bunlardan birçok sayıda ses kaydı mevcuttur.
Su Ötüşlülerin Yetiştirme Sistemleri
Aynı ötüş türü yetiştirmek için sadece gösterilen tek bir yol takip edilmez. Tutulacak yolun poziyif ve negatif yönlerine bakılır. Tecrübeli damızlık yetiştiriciler, ötüş özelliklerinin ve diğer bazı özelliklerin kalıtsal olduğu konusunda hemfikirdir.Böyle olunca çiftleştirme, gözlemlere göre belirli sistemlerde sabitleştirilebilir ve düzeltilebilir, iyi yetiştirme, kalıtsallık için temel bir özellik oluşturabilir.
Tabii ki bu teori bazı soruları akla getirebilir. Güzel ötüşü olan erkek kanaryayı rastgele öten bir dişi kanarya ile çiftleştirmeyi denemek mümkündür. Böylece doğan yavrunun babası gibi iyi ötmesi ümit edilir.
Fakat bu durumun her zaman aynı olması beklenemez. Çünkü nesiller özelliklerim anne ve babadan alırlar. Kalıtsal faktörler önemli rol oynarlar. Ve iyileştirme yönüyle taraflar arasında boşlukları doldururlar. Çiftleşecek kuşlar arasında kan bağı yoksa füzyon bakımından 2 özellik vardır. ( Biri anneden diğeri ise babadan).Bu aynı özellikler daha farklı olamazlar.
Kardeş olan çiftler aynı özellikte birkaç tane yavru verebilirler. Bunlar kardeş oldukları için aynı ana ve babanın birbirlerinden farklı özelliklerim taşımaktadır. Bu durumda babanın faktörleri baskın olabilir. Annenin özellikleri dişilerde baskın olur.
Kardeşler arasındaki diğer kalıtsal özellikler daha önceki nesillerde aranmalıdır.Çiftlerin karakterleri genellikle en yakın nesillerinde belirgin olur.Kalıtsal özellikler bu şekilde takip edilir. Fakat akraba olanlar da aynı özellikleri taşıyabilirler. Kalıtsal özellikler 3-5 nesilde görülür.
Sistemler farklı olunca sonuçları değerlendirmede de tam kesinlik sağlanamamaktadır.
L. Tretter'in Yetiştirme Sistemi
Bu sistem aynı çizgide öten 4 ayrı tür kuşun çaprazlamasıdır. Seleksiyon etkisiyle ötmedeki eksiklikler düzeltilir.
1. Yıl- A türü B ile; aynı zamanda C türü D ile çaprazlanır.
2. Yıl- A/B nesli C/D nesli ile çaprazlanır.
3. Yıl: En iyi genç kuşlar A/B ile veya C/D ile çaprazlanır.
Ötüş hakkında yeterli bilgi alabilmek için bu uygulamalarda öncelikle başarılı olmak gereklidir.
A.B.C. Sistemi
Aynı türde öten 3 ayrı kuş ile bu uygulama yapılır.
1. Yıl: A türünden bir erkek ile B türünden 2 dişi; aynı zamanda A tümüden ikinci bir erkek ve C türünden 2 dişi.
2. Yıl: B dişilerden A/B yavru ile diğer B dişiden A/B yavru ile ( yarı erkek kardeşxyarı kızkardeş), C dişiden gelen A/C yavru ile ikinci dişiden gelen A/C yavru ( yine yarı erkek kardeşxyarı kızkardeş). Her iki aşamayı, yani A/B ve A/C çalışmalarım önce ayrı tutarız . Sonucu bekleriz ve sonra paralel çaprazlamalar meydana gelir.
Arı Tür Yetiştirme
Burada aynı türde kuşlar söz konusudur. Saf ırk korunur başka bir kan soyu karışmaz. Daha önce bahsedilen iki sistem ırk yetiştirme ve ırk şekillendirme için seleksiyon yollarıdır. Buna karşılık saf yetiştirme , karakterleri muhafaza ettirme ve devam ettirmek içindir.
Aile bireyleri birbirleri ile çiftleştirilir ve böylece karakterler korunmuş olur. Yeni temin edilmiş kuşların saf muhafaza edilmesi mümkün değildir. Çünkü bunu yapabilmek için elde yeterli sayıda kuş olmalıdır.
Akrabaları Çiftleştirerek Yetiştirme
Akrabaların çiftleştirilmesinden formların dejenere olma tehlikesi vardır (Verimin düşük olması, daha az yumurta, verimsiz yumurta, ince bacaklar, kusurlu gaga, yumurta içinde ölme, çok küçük yavru meydana gelmesi, ötme özelliklerinin bozulması gibi ). Bu uygulamada çiftin uyumlu olması özelliklerine dikkat edilmelidir.Yeni yetiştiriciler bunları fazla kavrayamazlar. Bu nedenle tecrübelilere danışmalıdırlar.
Doğrusal Yetiştirme
Bu uygulamada oğul x ana ve dişi x baba çiftleştirilir.Böylece babanın ve annenin özelliklerine ulaşılır. Yakından takip edilirse, elde edilen bu türün bütün özellikleri taşıdığı görülür. Nesil er veya geç kendi özelliklerinde kalabileceği için bu uygulama sürekli yapılmamalıdır.
Parelel Çiftleştirme
Damızlık değiştirme yaygın olarak yapılan yetiştirme sistemidir. Çünkü bu uygulamada 3 yılda tam bir aile grubu oluşmaktadır. Belli çizgiler dahilinde yapılan damızlık değiştirme uygulaması en sık uygulanan sistemdir.
1. Yıl- Y erkek kuş A-B ve C dişi kuş ile çaprazlanır.
2. Yıl- ilk yılın en iyi erkek yavruları (mümkün olduğu kadar az ) , mümkün olduğu kadar çok A-B ve C dişi yavru (en iyileri aranmalıdır.) ile çiftleştirilir.Dişi A dan genç bir kuş B ve C den dişi yarı kardeşlerle çaprazlanır. Dişi B den genç bir kuş A ve C den dişi yan kardeşlerle çaprazlanır.Dişi C den genç bir kuş A ve B den dişi yarı kardeşlerle çaprazlanır.
3. Yıl- ikinci yıl doğan bir erkek kuş ile dişi yarı kardeşi çiftleştirilir. Bunlardan belirli sayıda aynı şekilde öten erkek ve buna uygun dişi kuşlar elde edilir. Türün kendi özelliklerim koruyabilmesi için hangi yolun izlenmesi gerektiği, erkek kuşumuza uygun dişi kuşun bulunması soruşu akla gelir. Dişi kuşlar, yetiştiricilerin ötüşten anladığı manada ötmezler. Erkek kuşları sadece ötüş özelliklerine göre ayırdetmeyiz, aynı zamanda irsi özelliklerine göre de ayırtederiz. Erkek kuş aranılan uygun özelliklere sahipse ve kalıtsal özelliklerinin dişiye uygun olduğu tespit edilirse ve dişinin atalarının özellikleri iyice incelenirse başarı sağlanabilir. Bundan dolayı biz bütün uygulama sonuçlarım biriktiriyoruz ve bir dişi kuş tespit etmeden önce bekliyoruz. Su ötüşlü temel problemleri buradadır.
Damızlık erkek kuşun annesi birinci, damızlık dişi kuşun annesi ikinci, damızlık dişi kuş anne olarak üçüncü annedir, ikinci, üçüncü, dördüncü veya daha sonraki nesillere baktığımızda aradığımız birçok sorunun cevabım bulabiliriz. Şans faktörü çok önemli olduğu için, bu anlatımlarda kesinlik kuralı ortaya konulamamıştır.
|